ฟ้าผ่าป้องกันอย่างไร ให้แน่นอน ตอนที่ 1
ชว่งนี้ฤดูมรสมุอากาศแปรปรวนทําให้เกิดฟ้าผ่าได้บ่อยๆพอพดูถึงฟา้ผ่าเรามักนีกถึงการติดตั้ง เครื่อง SurgeProtection หรือ“อปุกรณ์ป้องกันไฟกระโชกจาฟ้าผ่า” แต่ขอให้รู้ไว้เครื่องนี้ไม่ได้มีไว้ เพื่อทําให้เกิดความปลอดภัยจากไฟกระโชกเข้ามาทางสายไฟฟ้าได้อย่างแน่นอน (100%) นะ อ้าว…แบบนี้จะทําให้มันปลอดภัยแบบแน่นอน (100%) เลยได้ไหมล่ะ
คําตอบคือได้ แตเ่ราต้องเข้าใจเรื่อง “ไฟกระโชก” กันก่อนว่ามันมีความสามารถในการทําลายได้ อย่างไร
ส่วนสำคัญที่เกิดการทําลายมี 2 ส่วน คือขนาดพลังงาน และอัตราการเพิ่ม ขึ้นของพลังงาน
การลดขนาดของพลังงานไฟกระโชกที่เข้ามานั้นทําได้ง่ายๆตามที่ทุกคนทํานั่นแหละคือติดตั้งตัวป้องกัน SurgeProtection แต่ท่ีสำคัญต้องติดตั้งให้ครบทกุคู่สายไฟฟ้า เช่น L-N, N-G และ L-G เป็นต้น ดูง่ายๆว่า SurgeProtector นั้นมีขั้วต่อ 3 จุด (ลองกลบัไปอา่นได้ใน https://www.facebook.com/share/ p/j1nFeLYMp1A9Qng6/?mibextid=oFDknk)
บางครั้งหากเราเชื่อม N-G เข้าด้วยกันก็มีแค่ L-N ก็ได้เพราะฉะนั้นอย่าเลือกอปุกรณ์โดยยึดกับราคาถกูเป็นหลักเพราะถ้าซื้อมาแล้วป้องกันไม่ได้ก็เปล่าประโยชน์สญูเงินไปฟรีๆหลายพัน
ทีนี้แค่นั้นพอไหมเอาจริงก็ช่วยได้ระดับหนึ่ง หากเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ต่ออยู่เป็นพวกที่ทนทานเช่น หลอดไฟไส้มอเตอร์เป็นต้น แต่กระนั้นก็ต้องตามมาดูเพิ่มอีกสักเรื่องคือเรื่อง Up ซึ่งเป็นค่าที่แสดง ถึงการตัดลดระดับแรงดัน (ซึ่งคือปัจจัยหนึ่งของพลังงานไฟฟ้า) ส่วนใหญ่ไม่มีใครสนใจดูเพราะไม่ใช่ช่าง แต่เป็นเรื่องสำคัญ เพราะเหมือนยารักษาโรค จะใช้ขนานใดก็ต้องดูผู้ป่วยว่า อาการหนักหนาแค่ไหนสำหรับเรื่องไฟกระโชกค่า Up นี้จะเป็นตัวบอกว่าจะมีระดับแรงดันทะลุผ่านไปได้ระดับไหน ซึ่งก็แสดงถึงขนาดพลังงานไฟกระโชกที่ทะลุเข้าไปได้
ซึ่งอุปกรณ์ตามรูปนี้ค่า Up อยู่ที่ 2.0 kV หรือ 2000V แสดงว่าระดับแรงดันไฟฟ้าที่ทะลุเข้าไปได้สูงถึง 10 เท่า ของไฟบ้าน (230V)
หากเราซื้ออปุกรณ์ตามรูปนี้มาติดตั้งก็ต้องมานั่งลุ้นกันเหนื่อยเลยเพราะการที่ใช้แล้วไม่มีเครื่องใช้ไฟฟ้าพังระหว่างที่เกิดไฟกระโชกไม่ใช่ว่าอุปกรณ์นี้จะป้องกันไฟกระโชกได้ แต่อาจเป็นเพราะไม่มีไฟกระโชกเข้ามาในสายไฟอปุกรณ์ตัวนี้ก็เลยไมไ่ด้ทํางานนั่นเอง
ย้อนไปที่จดุประสงค์ที่เราต้องการติดตั้งตัวป้องกันไฟกระโชกนี้ก็เพื่อป้องกันความเสียหายที่เกิดจากไฟกระโชกใช่ไหม…ถ้าไม่มีไฟกระโชกก็ไม่เป็นไรแต่ถ้ามีแล้วไม่ช่วยทําให้เกิดการป้องกันอะไรเลยนี่สิ (เพราะค่า Up ที่ปล่อยให้กระแสไหลผ่านสายได้สูงเกินไป) แม้จะราคาไม่ก่ีร้อยซื้อ ยันต์มาติดก็อาจจะไม่ต่างกัน
แบบนี้แล้วค่าที่ควรจะเป็นควรจะมีค่าที่เท่าไหร่เอาจริงๆถ้าจะให้แบบปลอดภยัแนน่อน (100%) ไปเลยก็ไม่ควรเกิน 3 เท่าของ 230 V (ระดับไฟบ้านเรา) ซึ่งก็คือ 690 V
เรื่องการป้องกันไฟกระโชกจากฟ้าผ่าให้แน่นอนยังมีอะไรมาเล่าได้อีกเยอะโปรดตดิตามตอน ต่อไป
